Futbol gibi karlkl temas sporlarnda dizin dnmesi, ani hareketlerde meydana gelen katlanma, tek diz zerine yk alnmas sonrasnda menisksler yrtlabilir.
-Sporcularda bu yaralanmalara n apraz ba (B) yaralanmalar da elik edebilir.
-leri ya grubunda ise menisksler herhangi bir travma olmakszn dizde gelien dejenerasyon ve kkrdak hasarna bal olarak yrtlabilirler.
-Ayrca her ya grubunda bir travma olmakszn dejenerasyonla giden yrtklar grlebilir.
-Gen insanlarda menisksler daha salam olduundan daha kuvvetli travmalarla yrtlabilir. leri yalarda menisks dokusu daha zayf olduundan daha basit travmalarla da yrtlabilir.
- menisksn daha geni ve kaln olmas ve medial yan baa skca yapm olmasndan dolay daha hareketli d meniskse gre daha sk yaralanr ve yrtlr.

Belirti ve ikayetler:

-Menisks yrtnda ilk karlalan bulgular ar ve dizde iliktir.
-Diz ekleminde kilitlenme (dizin tam alamamas veya kapatlamamas) elik edebilecek bulgulardandr ve yrtlan menisksn mekanik bir bariyer oluturarak eklem hareketlerine engel olduunu gsterir.
-Dizin i ve d yan ksmndaki menisks zerine basmayla hassasiyet,
-Eklemden hareketler srasnda ses gelmesi,
-Dizde hareket kstll olas dier bulgulardr.

TANI:

ncelikle hastann travma hikayesi ve ikayetlerinin nasl balad sorgulanr daha sonra  tan iin yaplan zel muayene yntemleri vardr ve bu muayeneler srasnda menisks yrtndan pheleniliyorsa dier tan yntemlerine ulalr. Rntgenler menisksleri gstermemekle birlikte diz iinde baka bir sorunun olup olmad hakknda bize bilgi verir. Meniskslerin grntlenmesi iin MRI istenebilir. MRI bize yaklak %80-%95 orannda menisks hakknda bilgi verir. Diz ekleminin kilitli kald durumlarda artroskopik muayene nerilebilir. Menisks yrtklar birka tipte olabilir:
-Radyal yrtk
-Longutudinal yrtk
-Transvers yrtk
-Kova sap yrtk
-Flep tarz yrtk
-Kompleks yrtk
-Dejeneratif yrtk
 

TEDAV

Menisks yrtklarnn balang tedavisi:

-stirahat
-Buz uygulamas
-Kompresyon (bas uygulamas, bandaj gibi)
-Dizin kalpten yukar kaldrlarak yerekiminin etkisiyle diz ii biriken svnn boaltlmas
 eklinde zetlenebilir,
Bu tedavinin takibinde dizde kitlenme ve kronik yaknmalar gibi ikayetler gelimez ise tedavi istirahat sresi boyunca srer ve biter. Menisknn sadece 1/3 d (eklem kapslne yakn) blmnde kan dolam vardr. Bu blgelerdeki yrtklarda, menisks kendi beslenmesi sayesinde  iyileebilir. 2/3 i blgede ise tam bir tamir olmaz. Yinede her zedelenmi menisks bulgu verecek diye bir kural da yoktur.
Tedavi konservatif ve cerrahi olarak ikiye ayrlr. Ama ncelikle konservatif tedavi yaplmal ve daha sonraki takibe gre cerrahiye karar verilmelidir.

Cerrahi Tedavi:

lk mdahaleyi takiben ar, ilik ve dizde kilitlenme ikayetleri devam ediyorsa ve ikayetler gnlk aktiviteyi etkilemeye balad ise cerrahi tedavi planlanmaldr. Burada ana hedef menisksleri olabildiince korumaktr. Eer menisks korunamyorsa meniskslerin bir ksm veya tamamn kartlmasn ieren menisektomiler  yaplmaldr.
Meniskslerin d ksmnda kanlanma mevcuttur ve bu diki atlan blgede kaynamann olma ihtimalini arttrr o nedenle bu blgedeki yrtklarda diki alternatifi ilk dnlmesi gereken yntemdir.Menisksn 1/3 orta ksmnda da bir miktar kanlanma mevcuttur o nedenle buradaki yrtklarda da diki dnlebilir ama dikili blgenin kaynama ihtimali daha dktr. 1/3 i ksmda ise kanlanma olmad iin diki alternatifi dnlmez.
Bugn gnmzde menisks cerrahisi artroskopik olarak yaplmaktadr.Artroskopik olarak:


1.Menisektomi:

Hasarl menisksn bir  blm veya tamam kesilerek karlr. Kk yrtklarda menisksn de kk bir blm alnd iin hastalarda herhangi bir fonksiyonel kayba neden olmaz. Menisksn 1/3 ksmnn iyileme ans olmad iin alnr. Yine ok paral byk yrtklar da alnmak zorunda kalnabilir.

Menisks alnmasnn avantaj hastalarn ameliyattan sonra spinal anestezinin zlmesi ile birlikte  yrmesi  ve 3 hafta sonra spora dnmeleridir.

Dezavantajlar ise menisksn byk ksmnn alnd durumlarda bu ciddi bir fonksiyonel bozuklua bal zaman iinde diz arlarna ve kirelenmeye neden olabilir. Bu nedenle gereksiz durumlarda menisksn alnmamas, dikilmesi nerilir.

2.Menisks Dikii:

Artroskopik deneyimi fazla olan ortopedik  diz cerrahlar tarafndan yaplmas gereken bir ilemdir. Menisksn 2/3 d (eklem kapslne yakn) ksm iyileme potansiyeli gsterir. Yine bu 2/3 lk d blge menisks fonksiyonlarnn % 90 n yapar. Bu nedenle bu blgedeki yrtklar mmkn olduunca dikilmelidir.
Avantaj var olan menisksn korunarak iyiletirilmesi ve  uzun vadeli bir diz performans salar.
Dezavantajlar ise ameliyat sonras 6-8 hafta koltuk denei kullanlmas ve  % 10 dikilen yrtn iyilememesi, spora dnn 3-4 ay bulmasdr.